Petrus Rijs 

Het begin van de gekende lijn

Wanneer we de naam Petrus Rijs voor het eerst tegenkomen in de parochieregisters van Dottenijs, bevinden we ons in het begin van de 17de eeuw. Het is een tijd waarin mensen zelden hun geboorteplaats verlaten, waarin het leven zich afspeelt binnen een straal van enkele kilometers, en waarin men nauwelijks beseft dat men ooit deel zal uitmaken van een "familiegeschiedenis".

Toch vormt Petrus Rijs vandaag het oudst gekende ankerpunt van onze rechtstreekse familielijn.

Zijn geboorte kunnen we niet exact dateren, maar op basis van latere documenten mag worden aangenomen dat hij rond 1600 werd geboren. Zijn naam duikt op in een periode waarin Dottenijs zwaar te lijden heeft onder oorlogen, doortrekkende legers en economische onzekerheid.

Het huwelijk met Catherine Deladsous

Op 27 september 1627 treedt Petrus Rijs in het huwelijk met Catherine Deladsous in Dottenijs. Het huwelijk wordt geregistreerd in het parochieregister, zoals toen gebruikelijk was. Deze registratie vormt een van de eerste vaste bakens in onze familiegeschiedenis.

Over Catherine Deladsous weten we, zoals over zovele vrouwen uit die tijd, helaas weinig in detail. Haar naam leeft voort in de akten van haar kinderen, maar haar stem is verdwenen in de stilte van de geschiedenis. Toch mogen we ervan uitgaan dat zij, net als haar tijdgenoten, een centrale rol speelde in het huishouden, de opvoeding van de kinderen en het dagelijks overleven van het gezin.

Kort na hun huwelijk wordt het gezin uitgebreid. Op 18 augustus 1628 wordt hun zoon Petrus Rijs gedoopt in Dottenijs. De doopakte vermeldt duidelijk de namen van beide ouders, wat de familiale band onmiskenbaar bevestigt.

De kindersterfte was in die tijd bijzonder hoog. Niet elk kind haalde de volwassen leeftijd, en veel gezinnen verloren één of meerdere kinderen op jonge leeftijd. Het feit dat de naam Petrus in volgende generaties blijft terugkeren, wijst erop dat deze zoon een belangrijke schakel werd in de verdere familielijn.

Waarschijnlijk telde het gezin meer kinderen, maar niet alle akten zijn bewaard gebleven of reeds teruggevonden. Registers konden verloren gaan door brand, oorlog of verwaarlozing, waardoor grote delen van het dagelijks leven van toen onherroepelijk verdwenen zijn.

Leven in Dottenijs

Het leven van Petrus Rijs speelde zich grotendeels af in en rond Dottenijs. Hij was vermoedelijk landbouwer, dagloner of ambachtsman — beroepen die typisch waren voor de streek. Zijn dagen werden bepaald door het ritme van de seizoenen, het werk op het land en de verplichtingen tegenover kerk en gemeenschap.

De dreiging van oorlog was altijd aanwezig. Soldaten trokken door het gebied, eisten voedsel en onderdak, en lieten dorpen berooid achter. Belastingen waren hoog, oogsten onzeker en ziekten vaak dodelijk.

Toch bleef het leven doorgaan. Kinderen werden geboren, gedoopt en opgevoed. Huwelijken werden gesloten. Families vormden netwerken van wederzijdse steun in moeilijke tijden.

Petrus Rijs leeft geen leven dat in geschiedenisboeken verschijnt.

Maar hij is vader, echtgenoot, dorpsgenoot.
En zonder hem zou dit verhaal niet bestaan. 

Petrus Rijs senior beleeft in zijn leven:

• het uitbreken en einde van de Dertigjarige Oorlog
• hongersnood, strenge winters en epidemieën
• voortdurende machtswissels boven zijn hoofd, zonder dat hij daar enige invloed op had

Hij was geen edelman, geen generaal, geen politicus.
Maar hij was vader, echtgenoot, dorpsgenoot — en daarmee een onmisbare schakel in het verhaal van onze familie.

Generaties die volgen

Vanuit Dottenijs vertakt de familie zich verder:
namen veranderen van Rijs naar Rys, Ris en later Reys. Kinderen worden geboren, sommigen sterven jong. Anderen trekken naar naburige dorpen zoals Kooigem, Espierres en Sint-Kruis.De naam Rijs verschijnt in verschillende schrijfwijzen in de akten: Rijs, Rys, soms zelfs Ris. Spelfouten of variaties waren normaal in een tijd waarin weinig mensen konden lezen of schrijven en waarin priesters de namen noteerden zoals ze die hoorden.

Uit deze eenvoudige naam groeit, generatie na generatie, een familie die zich verder verspreidt over Vlaanderen en Henegouwen. Petrus Rijs en Catherine Deladsous vormen daarmee het fundament van een verhaal dat meer dan vier eeuwen later nog steeds verder leeft.

Elke generatie leeft in haar eigen tijd:

• oorlogen komen en gaan
• grenzen verschuiven
• maar families blijven bestaan

Wat begint bij Petrus Rijs rond 1600, groeit uit tot een familie die vandaag nog steeds leeft, verspreid over Vlaanderen en daarbuiten.

Petrus Rijs was geen historisch figuur in de grote geschiedenisboeken.

Maar zonder hem — zonder zijn huwelijk, zijn gezin en zijn volharding — zou deze familiegeschiedenis niet bestaan.