Petrus Josephus Rys
Petrus Josephus Rys wordt geboren op 15 april 1752 in Dottenijs (Dottignies) als jongste zoon van Andreas Rys en Christina Morel. Zijn geboorte valt in een moeilijke periode: meerdere broers en zussen overlijden jong, en het gezin wordt zwaar getroffen door verlies.
Wanneer Petrus amper acht jaar oud is, overlijdt zijn vader Andreas Rys in 1760. Hij groeit verder op in een huishouden geleid door zijn moeder, wat zijn jeugd ongetwijfeld heeft getekend. In die tijd betekende het verlies van een vader vaak een vroege confrontatie met verantwoordelijkheid en soberheid.
Een jeugd in veranderende tijden
Petrus groeit op in de tweede helft van de 18de eeuw, een tijd waarin de Zuidelijke Nederlanden langzaam moderniseren. Nieuwe ideeën, economische verschuivingen en een groeiende bevolking zorgen voor veranderingen in het dagelijks leven.
Toch blijft het bestaan voor gewone mensen hard. Landbouw vormt de basis van het levensonderhoud en gezinnen zijn sterk afhankelijk van het ritme van de seizoenen. Petrus leert al vroeg wat werken betekent, waarschijnlijk op het land of als dagloner.
Huwelijk en verhuis naar Kooigem
Petrus Josephus Rys huwt — vermoedelijk in de jaren 1770–1780 — en vestigt zich uiteindelijk in Kooigem, een dorp net over de huidige taalgrens. Deze verhuis markeert een belangrijk keerpunt in de familiegeschiedenis: voor het eerst verlaat een tak van de familie Rys structureel Dottenijs.
De keuze voor Kooigem is geen toeval. De streek biedt landbouwgrond en werkgelegenheid, en vormt een logische uitwijkplaats voor jonge gezinnen die hun toekomst elders willen uitbouwen.
Kinderen en voortzetting van de familielijn
Uit het gezin van Petrus Josephus Rys worden kinderen geboren die de naam Rys definitief in Kooigem verankeren. Via deze generatie groeit de familie verder uit en verspreidt zij zich over meerdere dorpen in Zuid-West-Vlaanderen.
De exacte samenstelling van het gezin toont opnieuw een patroon dat typerend is voor de tijd: meerdere kinderen, met een wisselende levensduur, maar steeds gericht op voortzetting en samenhorigheid.
Leven in een woelige eeuw
Het leven van Petrus Josephus Rys wordt overschaduwd door ingrijpende Europese gebeurtenissen:
- 1756–1763 – De Zevenjarige Oorlog, een conflict dat ook de Zuidelijke Nederlanden economisch raakt
- 1789 – De Franse Revolutie, die uiteindelijk ook hier haar gevolgen zal hebben
- 1795 – Inlijving bij Frankrijk, waardoor de Zuidelijke Nederlanden ophouden te bestaan
Petrus maakt mee hoe grenzen, bestuur en wetten veranderen. Kerkelijke registers worden vervangen door burgerlijke stand, oude zekerheden verdwijnen, en het leven krijgt een nieuw juridisch kader.
Betekenis voor de familiegeschiedenis
Met Petrus Josephus Rys begint een duidelijke verschuiving in de familie:
- van een lokale dorpsfamilie in Dottenijs
- naar een regionaal vertakte familie met wortels in Kooigem
Zijn generatie vormt de brug tussen het oude, traditionele Vlaanderen en de moderne tijd.
Nalatenschap
Petrus Josephus Rys wordt de stamvader van de Kooigemse tak van de familie Rys. Via zijn kinderen en kleinkinderen zal de familienaam verder leven, ook tijdens de 19de eeuw, een tijd van industrialisatie, nieuwe beroepen en maatschappelijke veranderingen.
Zijn levensverhaal is dat van een man die, ondanks een moeilijke jeugd, bijdraagt aan de voortzetting en verankering van zijn familie in een nieuwe omgeving.