Jean-Baptiste Reys

Jean-Baptiste Reys (1872-1954)

Een leven dat generaties overspant

Jean-Baptiste Reys wordt geboren op 13 november 1872 in Kooigem, in een periode waarin België volop in verandering is. Spoorwegen verbinden steden, industrie groeit en de wereld wordt groter dan ooit tevoren. Toch blijft het leven voor veel gezinnen, ook voor dat van Jean-Baptiste, stevig geworteld in arbeid, familie en lokale verbondenheid.

Zijn jeugd wordt niet gespaard van verlies. Op 12 oktober 1885, wanneer hij twaalf jaar oud is, overlijdt zijn grootmoeder aan vaderszijde, Amelia Josepha Gahide, in Dottenijs. Het is een eerste confrontatie met sterfelijkheid, iets wat in zijn verdere leven vaker zal terugkeren.

Een eigen gezin

Op 24 juni 1893, twintig jaar oud, treedt Jean-Baptiste in het huwelijk met Julia Vandenbroucke in Bellegem. Samen bouwen zij een gezin uit, eerst in Dottenijs, later opnieuw in Kooigem. Het jonge huwelijk wordt al snel gezegend met kinderen.

Op 27 november 1893 wordt hun zoon Richard Reys geboren in Dottenijs. Het leven lijkt vooruit te gaan, maar vreugde en verdriet blijven dicht bij elkaar. In april 1894 overlijdt Jean-Baptistes grootvader Joseph Rys, opnieuw een afscheid binnen de familiekring.

De jaren die volgen brengen verdere uitbreiding van het gezin:

• Aurore Reys wordt geboren op 20 september 1896
• Augusta Reys op 6 mei 1901
• Cyrille Reys op 30 april 1903
• Maria Reys op 27 oktober 1907
• Michel Reys wordt geboren in 1912

Jean-Baptiste is vader in een tijd waarin gezinnen groot zijn, maar ook kwetsbaar. Elk kind betekent hoop, maar geen enkele toekomst is vanzelfsprekend.

Leven in een wereld in beweging

Jean-Baptiste leeft bewust mee met de grote gebeurtenissen van zijn tijd. In 1896 worden de eerste moderne Olympische Spelen georganiseerd, symbool voor een nieuwe internationale verbondenheid. Maar enkele decennia later zal de wereld opnieuw verscheurd worden.

In 1915 verliest hij zijn moeder Fideline Briez. Drie jaar later, in 1918, overlijdt zijn zus Maria Zulma Rys, op exact hetzelfde moment dat Europa wordt getroffen door de Spaanse griep. De epidemie eist wereldwijd miljoenen slachtoffers en laat ook in zijn omgeving diepe sporen na.

Op 11 november 1918 eindigt de Eerste Wereldoorlog. Voor Jean-Baptiste, inmiddels 46 jaar, betekent dit niet alleen opluchting, maar ook het besef dat een hele generatie is getekend.

Grootvader worden

In 1919 overlijdt zijn vader Jean-Baptiste Rys, opnieuw een verlies dat de familiebanden herschikt. Toch brengt het leven ook nieuwe vreugde. Jean-Baptiste ziet zijn kinderen zelf ouders worden.

Tussen 1920 en 1934 worden meerdere kleinkinderen geboren, waaronder:

• Leon Joseph Marie Reys, die helaas slechts elf dagen leeft
• Raymond Reys (°1922), later een sleutelfiguur in de familie
• Joseph Reys, Diana Reys, Remi Eligius Reys, Angèle Reys

Ook hier blijft verlies aanwezig: verschillende kleinkinderen overlijden bij of kort na de geboorte. Het zijn stille tragedies die het gezin tekenen, maar niet breken.

In 1929 beleeft Jean-Baptiste de beurskrach van Wall Street, het begin van de Grote Depressie. De economische onzekerheid is voelbaar tot in Vlaanderen.

Oude dag en zwaar afscheid

Het zwaarste verlies treft hem in 1936, wanneer zijn zoon Richard Reys overlijdt in Sint-Kruis, op amper 43-jarige leeftijd. Jean-Baptiste verliest een zoon én ziet zijn kleinkinderen hun vader verliezen — een pijn die geen ouder zou mogen dragen.

Toch blijft hij getuige van nieuwe hoop. Hij maakt het einde van de Tweede Wereldoorlog mee in mei 1945, en ziet hoe zijn kleinzoon Raymond Reys trouwt en een nieuw gezin sticht.

Ook in zijn latere jaren blijft de familie groeien, met kleindochters zoals Micheline Reys (1949) en Cécile Reys (1950).

Einde van een lang leven

Op 14 mei 1954 overlijdt Jean-Baptiste Reys in Dottenijs, 81 jaar oud. Zijn leven overspant een uitzonderlijke periode: van het einde van de 19de eeuw tot diep in de naoorlogse tijd.

Hij was:

• zoon
• echtgenoot
• vader
• grootvader
• en stille getuige van oorlog, vooruitgang, crisis en herstel

Met zijn overlijden verdwijnt een generatie die bijna een eeuw geschiedenis heeft meegedragen — maar via zijn kinderen en kleinkinderen leeft zijn verhaal verder.