Petrus Rijs

Les origines de notre lignée

Lorsque le nom de Petrus Rijs apparaît pour la première fois dans les registres paroissiaux de Dottignies, nous nous trouvons au début du XVIIe siècle. À cette époque, on quittait rarement son lieu de naissance, la vie se déroulait dans un rayon de quelques kilomètres et l'on ignorait souvent qu'on ferait un jour partie de l'histoire familiale.

Pourtant, Petrus Rijs représente aujourd'hui le plus ancien point d'ancrage connu de notre lignée directe.

Nous ne pouvons dater sa naissance avec précision, mais d'après des documents postérieurs, nous pouvons supposer qu'il est né vers 1600. Son nom apparaît durant une période où Dottignies souffrait beaucoup des guerres, de l'avancée des armées et de l'incertitude économique.

Le mariage avec Catherine Deladsous

Le 27 septembre 1627, Petrus Rijs épousa Catherine Deladsous à Dottignies. Le mariage fut enregistré dans le registre paroissial, comme c'était l'usage à l'époque. Cet acte constitue l'un des premiers jalons de notre histoire familiale.

Malheureusement, nous ne savons que peu de choses sur Catherine Deladsous, comme sur tant d'autres femmes de cette époque. Son nom figure dans les registres de ses enfants, mais sa voix s'est perdue dans le silence de l'histoire. On peut néanmoins supposer que, comme ses contemporaines, elle jouait un rôle central au sein du foyer, élevant les enfants et assurant la subsistance de la famille.

Peu après leur mariage, la famille s'agrandit. Le 18 août 1628, leur fils, Petrus Rijs, fut baptisé à Dottignies. L'acte de baptême mentionne clairement les noms des deux parents, confirmant sans aucun doute le lien familial.


De kindersterfte was in die tijd bijzonder hoog. Niet elk kind haalde de volwassen leeftijd, en veel gezinnen verloren één of meerdere kinderen op jonge leeftijd. Het feit dat de naam Petrus in volgende generaties blijft terugkeren, wijst erop dat deze zoon een belangrijke schakel werd in de verdere familielijn.

Waarschijnlijk telde het gezin meer kinderen, maar niet alle akten zijn bewaard gebleven of reeds teruggevonden. Registers konden verloren gaan door brand, oorlog of verwaarlozing, waardoor grote delen van het dagelijks leven van toen onherroepelijk verdwenen zijn.

Leven in Dottenijs

Het leven van Petrus Rijs speelde zich grotendeels af in en rond Dottenijs. Hij was vermoedelijk landbouwer, dagloner of ambachtsman — beroepen die typisch waren voor de streek. Zijn dagen werden bepaald door het ritme van de seizoenen, het werk op het land en de verplichtingen tegenover kerk en gemeenschap.

De dreiging van oorlog was altijd aanwezig. Soldaten trokken door het gebied, eisten voedsel en onderdak, en lieten dorpen berooid achter. Belastingen waren hoog, oogsten onzeker en ziekten vaak dodelijk.

Toch bleef het leven doorgaan. Kinderen werden geboren, gedoopt en opgevoed. Huwelijken werden gesloten. Families vormden netwerken van wederzijdse steun in moeilijke tijden.

Petrus Rijs leeft geen leven dat in geschiedenisboeken verschijnt.

Maar hij is vader, echtgenoot, dorpsgenoot.
En zonder hem zou dit verhaal niet bestaan. 

Petrus Rijs senior beleeft in zijn leven:

  • het uitbreken en einde van de Dertigjarige Oorlog
  • hongersnood, strenge winters en epidemieën
  • voortdurende machtswissels boven zijn hoofd, zonder dat hij daar enige invloed op had

Hij was geen edelman, geen generaal, geen politicus.
Maar hij was vader, echtgenoot, dorpsgenoot — en daarmee een onmisbare schakel in het verhaal van onze familie.

Generaties die volgen

Vanuit Dottenijs vertakt de familie zich verder:
namen veranderen van Rijs naar Rys, Ris en later Reys. Kinderen worden geboren, sommigen sterven jong. Anderen trekken naar naburige dorpen zoals Kooigem, Espierres en Sint-Kruis.De naam Rijs verschijnt in verschillende schrijfwijzen in de akten: Rijs, Rys, soms zelfs Ris. Spelfouten of variaties waren normaal in een tijd waarin weinig mensen konden lezen of schrijven en waarin priesters de namen noteerden zoals ze die hoorden.

Uit deze eenvoudige naam groeit, generatie na generatie, een familie die zich verder verspreidt over Vlaanderen en Henegouwen. Petrus Rijs en Catherine Deladsous vormen daarmee het fundament van een verhaal dat meer dan vier eeuwen later nog steeds verder leeft.

Elke generatie leeft in haar eigen tijd:

  • oorlogen komen en gaan
  • grenzen verschuiven
  • maar families blijven bestaan

Wat begint bij Petrus Rijs rond 1600, groeit uit tot een familie die vandaag nog steeds leeft, verspreid over Vlaanderen en daarbuiten.

Petrus Rijs was geen historisch figuur in de grote geschiedenisboeken.

Maar zonder hem — zonder zijn huwelijk, zijn gezin en zijn volharding — zou deze familiegeschiedenis niet bestaan.